Panna Marple, stara kobieta, która rozwiązuje najbardziej skomplikowane przestępstwa dla Scotland Yardu, na wzór spokojnego życia w małym angielskim miasteczku.
Sto lat dzieli stworzenie przez Agathę Christie postaci panny Marple, która uczyniła ją najlepiej sprzedającą się autorką po Biblii i Szekspirze, od stworzenia przez Stiega Larssona Lisbeth Salander, która oczarowała Szwecję, a następnie cały świat swoimi książkami i serią filmów. Rola kobiet znacząco ewoluowała w ciągu stulecia , w stopniu, jakiego mało kto mógł sobie wyobrazić w czasach narodzin Agathy Christie. W powieściach kryminalnych rola kobiecych bohaterek zmieniła się jeszcze bardziej, a Lisbeth Salander jest ukoronowaniem tych zmian: hakerka, która ucieka się do skrajnej przemocy, by pomścić przemoc wobec kobiet, jest najbardziej radykalnym przedstawicielem tego nowego pokolenia detektywów.
Panna Marple , wielka feministka literacka początku XX wieku, była pierwszą kobietą w literaturze kryminalnej, która nie przyjęła roli bezbronnej ofiary czy femme fatale , wciągającej mężczyzn ku zgubie.
Miss Marple: Rola kobiet w pierwszej połowie XX wieku
Pod słodką twarzą wiktoriańskiej staruszki, panna Marple skrywała błyskotliwy intelekt , głębokie zrozumienie natury ludzkiej — zwłaszcza jej mroczniejszych aspektów — którego pozazdrościłby jej każdy absolwent psychologii, oraz wyjątkową zdolność obserwacji, doskonaloną przez lata medytacji i refleksji. W latach 30. XX wieku w Anglii rola kobiety ograniczała się głównie do rodziny i prowadzenia domu. Panna Marple, samotna i bez rodziny, o którą musiałaby się troszczyć, ale z wygodną sytuacją finansową i hojnym siostrzeńcem-pisarzem, który zapewniał jej dużą niezależność, zaakceptowała swoją społecznie oczekiwaną rolę, poświęcając się ogrodnictwu, nieszkodliwym plotkom i popołudniowej herbacie, dopóki nie zetknęła się z przestępczością. Wtedy panna Marple stanęła na wysokości zadania i wierząc, że ludzie są wszędzie tacy sami, a podstawowe instynkty, które nami kierują, są uniwersalne, stawiała czoła każdemu przestępcy, który stanął jej na drodze, z odwagą niecharakterystyczną dla jej pozycji. Jej łagodność i wrażliwość stały się kolejną bronią w jej pościgu za przestępcą. Choć Scotland Yard nie okazuje jej oficjalnego szacunku, pozostaje w cieniu, podczas gdy inspektorzy policji przypisują sobie zasługi za jej znakomite odkrycia.
Powieść kryminalna jest jednym z najlepszych nośników obrazujących realia społeczne epoki, w której powstała . Agatha Christie czyni to w przypadku panny Marple lepiej niż w przypadku którejkolwiek innej z bohaterek, ukazując epokę, w której inteligentna kobieta posiadająca szczególny talent w pewnej dziedzinie, w tym wypadku w badaniu i rozwiązywaniu przestępstw, mogła rozwijać swoje umiejętności jedynie w ukryciu, podczas gdy widoczną twarzą i odbiorcą zasług jej pracy był mężczyzna , w tym wypadku funkcjonariusz policji Scotland Yardu.
Smok osłania tył Lisbeth Salander: detektywa hakera, który mierzy się z najbardziej sadystycznymi przestępcami.
Lisbeth Salander: awangarda feminizmu w XXI wieku.
Wiek później, w gatunku, który rozbił wszystkie kobiece stereotypy, z Hiszpanią wiodącą prym, tworząc pierwszą policjantkę w tym gatunku, Petrę Delicado autorstwa Alicii Giménez-Barlett, mamy detektywów, którzy całkowicie pozbyli się etykiet, a najlepszym przykładem jest Lisbeth Salander , stworzona przez nieżyjącego już Stiega Larssona , protagonistkę jego serii Millennium . Z pewnym punkowym zacięciem, bardzo krótkimi czarnymi włosami, skórą pełną kolczyków i tatuaży (jeden z nich, ogromny smok na plecach, który dał tytuł pierwszej powieści) i gotyckim stylem zdominowanym przez czerń, ta profesjonalna hakerka, biseksualna, aspołeczna i entuzjastka boksu, jest produktem dzieciństwa skrajnej przemocy, najpierw otrzymanej, a następnie odwzajemnionej, kiedy zabija swojego ojca, podpalając go benzyną po tym, jak zostawił jej matkę w stanie wegetatywnym po pobiciu. Od tej pory jej życie to ciąg pobytów w domach dziecka i szpitalach psychiatrycznych. Ta podróż uświadamia jej, że jeśli ktokolwiek może jej bronić, to jest to ona sama, co prowadzi ją do wyrzeczenia się konwencjonalnego systemu społecznego.
Okrzyknięta „awangardą feminizmu”, Lisbeth Salander mści się na ofiarach przemocy , broni się jak puma, a gdy nie może zapobiec przemocy, postanawia wymierzyć sprawiedliwość.
Podczas gdy postać panny Marple została stworzona przez kobietę , Agatę Christie, która pokazała, jak jedyny sposób, w jaki kobiety tamtych czasów mogły dokonywać wielkich rzeczy, postać Salander została stworzona przez mężczyznę, Stiega Larssona, który po tym, jak będąc nastolatkiem, był świadkiem gwałtu i nie zrobił nic, aby go powstrzymać, postanowił wyobrazić sobie, jak będzie wyglądało nowe pokolenie kobiet , które będą bronić swojej integralności i mścić się za ataki, stosując w równym stopniu przemoc, jak i nowe technologie.